Ả Tú, Ả Huyền, Ả Cát - ba nữ tướng của Hai Bà Trưng

Vùng đất Chu Diên xưa, nay là cửa sông Hát cổ, thuộc huyện Đan Phượng và Phúc Thọ (Hà Nội), năm 40 (sau công nguyên) đã diễn ra cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng lẫy lừng trong lịch sử. Nhiều tướng lĩnh trai, gái của Hai Bà đã lập công hiển hách, được nhân dân lập đền thờ phụng trong đó có  ba vị nữ tướng Ả Tú, Ả Huyền, Ả Cát.




Ba vị nữ tướng hiện được thờ tại đền Hữu Trưng (xã Trung Châu, huyện Đan Phượng ). Chuyện kể rằng, ở trang Vân Thủy xưa có ông Phùng Liệt và bà Phạm Thị Tự sinh được hai người con gái cách nhau ba năm. Người chị sinh ngày 6 tháng giêng, tên là Ả Tú, cô em sinh ngày 15 tháng 8, tên gọi Ả Huyền. Trang Nhật Chiêu gần đấy có ông Hoàng Xuân Hy và bà Phạm Thị Chỉ cũng sinh hạ một người con gái đẹp, tên là Ả Cát. Sinh thời, Ả Tú, Ả Huyền, Ả Cát tươi duyên, mạnh giỏi, văn võ song toàn. Cha mẹ mát lòng, dân thôn quý trọng.

Hình ảnh Ả Tú, Ả Huyền, Ả Cát - ba nữ tướng của Hai Bà Trưng số 1
Đền thờ Hữu Trưng thờ ba nữ tướng Ả Tú, Ả Huyền, Ả Cát.

Bấy giờ, giặc Đông Hán bạo ngược, Hai Bà Trưng lập đàn thề ở cửa sông Hát, phất cờ khởi nghĩa. Nghĩa binh khắp nơi nô nức kéo về tụ hội, ba cô gái tài sắc ấy chiêu mộ được 52 nghĩa sĩ, bí mật luyện võ nghệ, rồi ra nhập đại quân của Hai Bà Trưng. Cuộc khởi nghĩa thắng lợi, Hai Bà Trưng lên ngôi hoàng đế, gánh vác sơn hà. Ba vị nữ tướng tiếp tục chỉ huy đạo quân trấn giữ cửa sông Hát, bảo vệ kinh thành Mê Linh. Ba năm sau, Mã Viện lại kéo sang xâm lược. Thế cùng lực kiệt, Hai Bà tuẫn tiết, ba nữ tướng tiếp tục chiến đấu quyết liệt trong những trận đánh cuối cùng ở căn cứ Cấm Khê, rồi mới chịu hy sinh. Ngày đau thương ấy là 11 tháng 3 âm lịch.

Đời sau, nhân dân kính phục, nhớ ơn, đã lập đền thờ phụng ngay trên mảnh đất sinh thành, cũng là đồn sở chống giặc của ba vị nữ tướng. Các vương triều thời quân chủ phong sắc, tôn vinh là thượng đẳng phúc thần. Hiện còn đạo sắc của triều Lê có niên hiệu Cảnh Trị bát niên (1670) phong cho Ả Tú là đệ nhất, Ả Huyền là đệ nhị và Ả Cát là đệ tam.

Qua bao đời hưng phế, đình Hưu Trưng đã nhiều lần di chuyển mỗi lần chạy làng, vì sông sâu lũ lớn, nhân dân dựng lại ngôi đình thể hiện sự ơn nhờ tiên tổ và anh linh của các vị phúc thần phù trợ cho đồng dân. Bởi thế nên nhân khang, vật thịnh, mỹ tục trường tồn.

Hình ảnh Ả Tú, Ả Huyền, Ả Cát - ba nữ tướng của Hai Bà Trưng số 2
Hình tượng ba nữ tướng trên sân khấu.

Kiến trúc đình theo kiểu nội công ngoại quốc, biểu trưng của cung sử nguy nga. Khám thờ thâm nghiêm có bài vị, long ngai vàng son lấp lánh. Điều khác biệt ở đây là chim phượng hoàng đắp nổi uy nghi, thanh thoát đậu trên đỉnh hai cột đồng trụ. Một biểu tượng quyền uy, quý phái của các vương triều. Trong dân gian, thì chim phượng được coi là:  hoa hậu của các loài chim. Chính giữa táp môn, có mặt hổ phù to lớn thể hiện dũng mãnh của chúa sơn lâm. Ca ngợi tài thao lược của tam vị nữ tướng, tam vị thành hoàng làng Hưu Trưng (xã Trung Châu), những nữ kiệt, kỳ khôi của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng.

Lễ hội hằng năm ngày 6 - 7 tháng giêng âm lịch, có nhiều đoàn đại biểu của liên hiệp các di tích thờ Hai Bà Trưng và các vị nữ tướng đến tham dự. Phần lễ trang nghiêm, phần hội phong phú. Có sân khấu hóa hình tượng các vị nữ tướng và Hai Bà Trưng đánh thắng giặc Đông Hán. Các trò chơi dân gian truyền thống như: Rước kiệu, múa cờ, đấu vật, thổi cơm thi... diễn ra sôi nổi.

Theo www.baodatviet.vn

Quảng cáo