Share

Chuyện những diễn viên vào vai Bác Hồ

- Chuyên mục

Có thể bạn quan tâm
Nhìn lại những bộ phim về Bác, qua thời gian, đã thấy có những sự đổi thay trong quan điểm, trong cách nhìn nhận và xây dựng hình ảnh Bác của các nhà làm phim Việt Nam. Sự thay đổi ấy liệu có được khán giả chấp nhận?
1. Năm 1990, kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh cấp kinh phí đầu tư sản xuất bộ phim truyện nhựa màu đầu tiên về tuổi trẻ của Bác Hồ lấy tựa đề, Hẹn gặp lại Sài Gòn, Long Vân là người chịu trách nhiệm đạo diễn.

Nội dung kịch bản Hẹn gặp lại Sài Gòn kể lại câu chuyện về cuộc đời chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành khi 20 tuổi với đầy hoài bão, đầy ước mơ và chất chứa nỗi đau giống nòi, nỗi đau mất nước. Khi đó, một trong những tiêu chí hàng đầu của đạo diễn khi tìm chọn diễn viên là ngoại hình càng giống Bác hồi trẻ càng tốt.

Việc tìm kiếm khá khó khăn, đoàn làm phim mất nhiều tháng trời mà chưa chọn được diễn viên như ý. Bỗng vào một ngày “đẹp trời”, đạo diễn Long Vân nhận được thông tin, diễn viên Tiến Hợi vừa vào vai Bác Hồ trong vở kịch nói “Đêm trắng” có ngoại hình và tác phong khá giống Bác. Và cuối cùng, diễn viên Tiến Hợi đã thuyết phục được vị đạo diễn khó tính không chỉ bởi ngoại hình, tác phong mà còn bởi tình cảm yêu kính chân thành của người nghệ sỹ dành cho nhân vật và cho vai diễn Bác Hồ.

Hình ảnh Chuyện những diễn viên vào vai Bác Hồ số 1
NSUT Tiến Hợi vào vai Nguyễn Tất Thành (ngoài cùng bên phải)
trong phim Hẹn gặp lại Sài Gòn.

Để có thể vào vai Nguyễn Tất Thành, nghệ sĩ Tiến Hợi không chỉ chờ đợi bàn tay hóa trang, vào sức diễn của một diễn viên, Tiến Hợi còn tìm đọc những tài liệu lịch sử, sách, truyện về cuộc đời Bác. Theo lời kể của nghệ sĩ Tiến Hợi, anh còn tìm nghe những băng ghi âm các bài nói chuyện của Bác, để tập nói theo giọng của Bác... Bằng tất cả tình cảm yêu kính dành cho Bác, bằng sự nỗ lực, tìm tòi của bản thân, với ngoại hình và giọng nói có được, Tiến Hợi đã có được vai diễn ấn tượng, để lại nhiều dấu ấn xúc động cho người xem qua bộ phim Hẹn gặp lại Sài Gòn.

Sau khi Hẹn gặp lại Sài Gòn đóng máy, Tiến Hợi nhiều lần được mời đóng vai Bác Hồ trong các vở kịch và phim sau này, tính đến thời điểm hiện tại, NSUT Tiến Hợi được đánh giá là nghệ sỹ vào vai Bác Hồ đạt nhất. Năm 1997, Tiến Hợi nhận lời đạo diễn Đặng Nhật Minh tiếp tục vào vai Bác trong bộ phim nhựa Hà Nội mùa đông năm 46. Tiến Hợi tâm sự, tuy đóng vai Bác Hồ nhiều lần, nhưng nhận vai lần nào anh cũng thấy mới, và luôn tìm cách thể hiện khác đi, nếu Nguyễn Tất Thành của Hẹn gặp lại Sài Gòn trung thực, trong sáng, hoài bão, hình ảnh Bác Hồ trong Hà Nội mùa đông năm 46 lại lịch lãm, kiên định...

Hình ảnh Chuyện những diễn viên vào vai Bác Hồ số 2
Và hình ảnh NSUT Tiến Hợi vào vai Bác trong phim Hà Nội mùa đông năm 46.

Sau nhiều năm vào vai Bác Hồ, tài sản có được của NSUT Tiến Hợi là những kỷ niệm cảm động đến vô giá. Anh kể có lần về Việt Trì diễn vở “Đêm trắng”, khi vở diễn đang diễn ra, một cụ già đột ngột đứng dậy giơ tay và nói “Thưa Bác, cho cháu được phát biểu ý kiến”. Khi diễn xong, Tiến Hợi gặp cụ, cụ đã quỳ xuống lạy anh... Và muốn giữ mãi hình ảnh của mình với những ký ức đẹp khi đóng vai Bác Hồ, Tiến Hợi không bao giờ nhận vai phản diện dù trên sân khấu hay phim ảnh.

2. Năm 2003, Hãng phim Hội nhà văn VN hợp tác với hãng phim Châu Giang sản xuất bộ phim truyện nhựa Nguyễn Ái Quốc ở Hồng Kông. Bộ phim kể về thời kỳ hoạt động cách mạng của Bác ở xứ Hương Cảng với bí danh Tống Văn Sơ. Diễn viên Trần Lực được chọn vào vai Nguyễn Ái Quốc.

So với Tiến Hợi, Trần Lực không có lợi thế về ngoại hình giống Bác. Trần Lực tâm sự, anh đã đầu tư nhiều hơn cho giọng nói và vốn ngoại ngữ của mình. Khi hoạt động cách mạng ở Hồng Kông, Bác Hồ nói tiếng Trung như người Trung, nói tiếng Anh như người Anh. Bởi vậy, ngoại ngữ, và cách nói chuyện của Bác là một thử thách để Trần Lực nhập vai.

Hình ảnh Chuyện những diễn viên vào vai Bác Hồ số 3
Hình ảnh Chuyện những diễn viên vào vai Bác Hồ số 4
Trần Lực với tạo hình nhân vật Tống Văn Sơ trong phim Nguyễn Ái Quốc ở Hồng Kông

Trong quá trình quay, để khắc phục yếu tố ngoại hình của Trần Lực, đạo diễn nhấn mạnh vào sự nhanh nhẹn, hoạt bát, thông minh của vai diễn. Tuy vậy, khi Nguyễn Ái Quốc ở Hồng Kông ra rạp, nhiều ý kiến cho rằng, vai diễn của Trần Lực không thuyết phục được số đông bởi ngoại hình của anh không giống Bác.

3. Năm 2010, hướng tới kỷ niệm 120 ngày sinh chủ tịch Hồ Chí Minh, hãng phim Hội Điện Ảnh Việt Nam giới thiệu cùng khán giả cả nước bộ phim nhựa mới nhất về Bác Hồ, bộ phim Nhìn ra biển cả (đạo diễn Vũ Châu). Nếu như 20 năm trước, bộ phim nhựa Hẹn gặp lại Sài Gòn lùi lịch bấm máy suốt nhiều tháng ròng vì không tìm được diễn viên giống Bác thời trẻ, đến Nhìn ra biển cả, khán giả có thể cảm nhận được xu hướng muốn đưa ra những tạo hình mới cho nhân vật đặc biệt của các nhà làm phim hiện tại, khi họ không thể tìm được diễn viên có ngoại hình giống Bác thời trẻ.

Gương mặt trẻ Nguyễn Minh Đức được chọn đóng vai Nguyễn Tất Thành khi Bác còn dạy học tại trường Dục Thanh (Phan Thiết). Ngoại hình của Minh Đức hoàn toàn mới, và có phần... xa lạ với hình ảnh Bác. Và với lý do muốn... phổ cập bộ phim tới khắp các vùng miền đất nước, đạo diễn Vũ Châu để tất cả các nhân vật trong phim từ Nghệ An, Huế, Bình Định đến Phan Thiết đều nói giọng Bắc, trong đó có nhân vật Nguyễn Tất Thành.

Hình ảnh Chuyện những diễn viên vào vai Bác Hồ số 5
Nguyễn Minh Đức với tạo hình nhân vật Nguyễn Tất Thành trong phim Nhìn ra biển cả.

Với khán giả, với những người đã gắn bó đến thân quen với hình ảnh Bác “chiếc áo nâu giản dị”, với giọng nói ấm áp mang nặng tình xứ sở “Tôi nói đồng bào nghe rõ không?”, họ không tìm gặp được hình ảnh yêu kính, không gặp được tượng đài lịch sử của dân tộc trong bộ phim mới, Nhìn ra biển cả.

***

Nhìn lại, có thể nhận thấy những thay đổi trong quan niệm của các nhà làm phim trước tượng đài Bác. Các nhà làm phim Nhìn ra biển cả sẽ lấy lý do rằng, họ không thể tìm được diễn viên có ngoại hình gần giống Bác, rằng họ muốn hư cấu, muốn sáng tạo, muốn phổ cập hóa điện ảnh.... Các nhà làm phim có thể lấy bất cứ lý do gì để biện minh cho các thủ pháp nghệ thuật cao sang của mình, chỉ thiết nghĩ, hình ảnh Bác trong điện ảnh càng gần gũi thân quen càng thành công, càng giản dị đời thường càng xúc động. Bởi dẫu năm tháng có qua đi, hình ảnh Bác vẫn luôn in sâu trong tâm trí người dân Việt. Hình ảnh ấy, giọng nói ấy không thể khác đi được. Mọi sự hư cấu, sáng tạo quá đà của các nhà làm phim chỉ là thừa thãi.

Hiền Hương

Theo dantri.com.vn



Từ khóa bài viết:

"Chuyện những diễn viên vào vai Bác Hồ": , , , , , , , , , , , , , , ,