Share

Nhuộm móng Tết Đoan Ngọ - Nét văn hoá đâu còn?

- Chuyên mục

Có thể bạn quan tâm

TinMoi - Tết Đoan Ngọ - ngày giết sâu bọ hầu như ai cũng biết. Thường trong ngày Tết này, người ta ăn rượu nếp, mua hoa quả về thắp hương… Nhưng có một tục lệ mang yếu tố tâm linh đang mất dần trong đời sống hiện đại, đó là tục nhuộm móng chân, móng tay cho các em nhỏ đêm trước Tết này.

Hình ảnh Nhuộm móng Tết Đoan Ngọ - Nét văn hoá đâu còn? số 1

Cây lá móng


Nghe bảo Tết này làm gì thì làm, ý nghĩa hàng đầu vẫn là bảo vệ sức khoẻ. Các tục lệ như ăn quả chua, chát, rượu nếp cái, bôi vôi rốn, hái lá thuốc, đeo bùa trừ tà các rau củ có tinh dầu... thảy đều để phòng bệnh, nhất là phòng cho trẻ em. Vì là tập tục dân gian, những hành vi đó vừa mang màu sắc y học truyền thống, vừa phảng phất nét tín ngưỡng tâm linh. Nhìn từ định nghĩa Sức khoẻ của Tổ chức y tế thế giới thì quá tốt. Các tập tục đó góp phần bảo vệ và nâng cao cả sức khoẻ thể chất lẫn sức khoẻ tinh thần.

Ngoài mấy “thủ tục” như ăn trái cây, say rượu nếp, tắm sớm... thì trẻ con khoái nhất là nhuộm móng. Nếu tục ăn trầu là để đỏ môi và trừ sơn lam chướng khí, thì tục nhuộm móng tay, móng chân bằng thảo mộc (lá móng) để trừ tà ma và để làm đẹp. Ngay trong tập tục này người Việt cũng thể hiện một tư duy phát triển bền vững. Làm đẹp, bên cạnh ý nghĩa văn hoá, ý nghĩa tâm linh,  cũng còn phải phù hợp với mục đích bảo vệ sức khoẻ, thích nghi với môi trường tự nhiên, bằng sản phẩm tự nhiên.

Hồi còn bé xíu, thời bao cấp, một sớm mai vừa mở mắt, mẹ đưa ngay cho mấy quả mận bảo ăn. Chà, bữa ấy mẹ thoáng đột xuất. Bình thường vụ rửa mặt đánh răng khi còn ngái ngủ, mắt nhắm mắt mở với lũ trẻ là rất cực nhọc. Hoá ra mẹ tin rằng dậy là phải đánh tập kích lũ sâu bọ giun sán ngay chứ mình cựa quậy, hoạt động nhiều hay mùi thuốc đánh răng làm nó tỉnh táo quá lại khó ra. Lần đầu tiên biết đến Tết Đoan Ngọ là như thế. Thời khốn khó, chỉ thế thôi, chả có rượu nếp. Chuyện nhuộm móng nghe như cổ tích trên mây cho trẻ con phát thèm chứ làm gì có thật.

Mẹ kể rằng khi mẹ còn nhỏ, cứ đến đêm trước Tết Đoan Ngọ, bà cố lại xin nắm lá móng bên vườn hàng xóm để nhuộm tay xinh cho khắp lũ trẻ trai trẻ gái trong nhà. Mấy năm nhà hàng xóm chặt cây mất rồi thì phải mua ở chợ. Lá móng xinh xinh, dáng thuôn dài hứa hẹn móng tay con trẻ sẽ óng nuột như dấu hiệu của tài hoa khéo léo. Con gái thì hớn hở là dĩ nhiên vì bản năng làm đẹp, con trai mà phụng phịu sẽ được dỗ ngọt là nhuộm móng đi để mai tay hồng ăn mận, ăn rượu nếp mới ngon. Ấy chà, đánh trúng vào tâm lý ham hơi men của đàn ông tương lai nhé.

Lá móng giã nát mịn ra. Bà cố nhúm phủ đầy đầu móng bé xíu của cháu. Sợi rơm mùa mới quấn giữ mẩu lá mướp hay lá sen non bọc đầu ngón. Giá có dây chun vòng với băng dính chặt như bây giờ thì lũ trẻ sẽ tha hồ say giấc mơ về móng hồng chứ không thấp thỏm sợ bung dây, tuột lá. Có năm mẹ thức cả đêm vì thói trẻ con hồi hộp. Bà cố dỗ đứa nào ngủ ngoan móng mới ăn màu chứ cứ ngọ ngoạy thức với mở trộm xem thì sẽ ... trắng tinh thôi. Đẹp và thiêng liêng tin cẩn, những giá trị lung linh hoà quyện khiến con gái mẹ không được nhuộm móng thì cũng phải thao thức  vì thèm chết đi được. Thèm cả mận lẫn móng xinh của một sớm mai thơ dại khát khao thánh thiện tâm hồn và mượt mà nữ tính.  

Mẹ bảo cứ chăm rửa tay cho móng trắng hồng là xinh nhất rồi. Rửa suýt mòn móng. Sau này mỗi lần rửa tay, già rồi vẫn thích dốc xuôi hai bàn tay cho những giọt nước lóng lánh đầu ngón như móng dài của mấy cô thanh nữ. Thèm lắm nhưng trường lớp kỷ luật nghiêm khắc, đứa nào xoè tay trước khi vào lớp mà bẩn thì ăn đòn thước kẻ hoặc úp mặt góc lớp ngay, kể cả là cắt móng hoặc rửa tay lập tức rồi vẫn cứ phạt cho nhớ. Bữa nào nghỉ học, cứ thích bôi móng bằng...bút dạ đấy. Dù bút dạ, thuốc đỏ hay mực đỏ thì cũng rửa hết hơi mới sạch để đi học. Nghịch dại, tội danh là thế chứ mấy khi được xem xét giảm trừ là bởi nó ham làm điệu. Người lớn ơi, em mong sao ngày nào cũng là Tết Giết sâu bọ để tha hồ mà làm điệu cơ.

Hình ảnh Nhuộm móng Tết Đoan Ngọ - Nét văn hoá đâu còn? số 2

Thời nay, người ta vẽ móng bất kể Xuân, Hạ, Thu, Đông. Đẹp nhưng có nguy cơ mang bệnh.


Thời mới, sơn móng tay, móng chân đủ thể loại mầu. Thích bôi lúc nào thì bôi, bất chấp Xuân Hạ Thu Đông. Nghe mấy tờ tạp chí thời trang suy luận đó là "di sản" văn hoá Đoan Ngọ cũng nên. Nhưng có bổ tý sức khoẻ tinh thần kiểu ám thị cho tự tin chứ còn nghe khối pha sức khoẻ thể chất thiệt hại vì sơn dởm làm nhiễm chì ăn móng sần sùi. Mấy kẻ rón rén thì chỉ bôi nước bóng phớt tí hồng lơ mơ, chắc định giả vờ mới rửa sạch tay.

Mà nữa, tục lệ là chỉ nhuộm móng cho có màu hồng và trừ lại ngón trỏ - ngón chỉ thiên. Đằng này mốt thời trang không những sơn màu, vẽ hoa xanh đỏ tím vàng trắng đen nâu nâu đủ các ngón mà còn nối cả móng giả nữa cơ. Trẻ con xưa nhuộm móng để trừ tà quấy nhiễu sức khoẻ còn nể ông trời. Người nay tiện sơn, tiện nước tẩy nên xoá, bôi tùm lum chỉ vì nghĩ là đẹp, độc, sành điệu. Miễn phê phán. Rất nhiều tập tục ngày lễ đã lan toả vào ngày thường rồi chứ, dù khi đó có thể ý nghĩ tâm linh gốc của nó phôi phai hoặc biến đổi dần đi vì những nhu cầu nào đó.

Kế hoạch sáng nay là dậy sớm tắm, rửa tay mẹ, tay con xinh vào và ăn mận hậu. Nước mận dây ra móng tay cũng giống màu sơn Dulnhil lắm đấy. Mai mua cả rượu nếp cẩm. Nước rượu cũng đỏ thắm. Thế là vừa móng tay hồng xinh lại còn đỏ lấy hên. Hà Nội chả mua được lá móng để nhuộm thử. Giá nhớ ra sớm có phải đặt cô hàng lá thì hay biết mấy. Mà đặt hẳn cây trồng cho chắc ăn chứ đặt mỗi lá thì năm sau lại cuống lên tìm mất. Bao giờ cho đến mùa sau?!


Theo vnmedia.vn



Từ khóa bài viết:

"Nhuộm móng Tết Đoan Ngọ - Nét văn hoá đâu còn?": , , , , , , , , , , , , , ,

Đời sống pháp luật
Link Sopcast video bong da , video ban thang