Share

Phản biện về vai trò của người thầy trong giáo dục

- Chuyên mục

Có thể bạn quan tâm

PGS - TS Nguyễn Văn Hùng, nguyên hiệu trưởng trường Đại học Xây Dựng đã chia sẻ những trăn trở về việc phối hợp giáo dục giữa nhà trường, gia đình và cá nhân.

Hãy bắt đầu từ truyền thống giáo dục của Việt Nam
 
 Ông từng nhấn mạnh quan điểm: phải song hành hai phương pháp phản biện và minh họa trong giáo dục. Vậy chúng ta nên bắt đầu từ đâu?
 
Chúng ta bắt đầu từ truyền thống giáo dục của Việt Nam. Đó là việc “tôn sư trọng đạo”, vị trí người thầy là trung tâm. Ở thời điểm lịch sử như nền giáo dục phong kiến thì điều đó hợp lệ vì nó đề cao tuyệt đối tư tưởng tôn sư trọng đạo.
 
Ở nhiều nơi, như Hải Phòng có đền thờ Nguyễn Bỉnh Khiêm, có những pho tượng dựng lại cảnh cha mẹ học trò đến xin học cho con cái rất trang trọng dù họ có là nông dân nghèo hay người có địa vị trong xã hội. Tôi lấy dẫn chứng như vậy để khẳng định lại: người thầy luôn đóng vai trò trung tâm trong nền giáo dục suốt mấy thế kỉ của nước ta.
 
Trong hệ quy chiếu hiện nay, nền giáo dục của chúng ta đang đề cao vai trò của gia đình trong việc phối hợp với nhà trường để giáo dục và quản lý học sinh, sinh viên. Bởi thế, tiêu chí cũng dần thay đổi. Chúng ta cũng không lấy tiêu chí người thầy là trung tâm mà là học sinh. Sự thay đổi trong giáo dục như thế là một minh chứng cho vấn đề phản biện giáo dục: cái gì chưa phù hợp sẽ phải thay đổi.
 
Hình ảnh Phản biện về vai trò của người thầy trong giáo dục số 1
"Cái gì chưa phù hợp sẽ phải thay đổi."
 
Đặt một giả thiết: giáo dục lấy học sinh là trung tâm vậy vai trò của người thầy phải chăng là thụ động. Ông nghĩ sao?
 
Đúng là chúng ta đang gặp phải trường hợp khá dở khóc dở cười: thầy cô giáo sợ học sinh và cha mẹ. Quan điểm của tôi là: cha mẹ không thể thay thế thầy cô ở trường và cha mẹ khó có thể hiểu được công tác giáo dục của thầy cô. Đôi khi tôi thấy phụ huynh học sinh đang áp hệ quy chiếu trong cách giáo dục con cái của mình vào thầy cô giáo và “buộc” thầy cô giáo phải theo những đòi hỏi của mình.
 
Tôi cũng không phủ nhận nhiều thầy cô có những phương pháp giáo dục duy lý, cổ hủ. Họ không chịu cập nhật những cái mới để theo kịp sự phát triển của học sinh. Nếu nói về tính phản biện tôi đồng ý: thầy sai và không chứng minh được việc làm của mình là phù hợp sẽ bị đào thải. Nhưng trò sai cũng phải có những biện pháp giáo dục nghiêm khắc. Tôi nghĩ giáo dục nước ta nên kết hợp song song hai yếu tố: thầy và trò. Cả hai cùng quan trọng.
 
Nghĩa là chúng ta có quyền chờ một kết quả tốt sau những biến đổi đó? Nhưng thực tế, việc cải cách liên tục và những hiệu quả không thực sự nhảy vọt đang khiến phần đa giáo dục loay hoay, giằng co quá. Chưa kể, liên tục những vụ bạo lực học đường, học sinh vào nhà nghỉ, kết quả các cuộc thi học sinh giỏi không mấy khả quan, mức điểm sàn thi đại học không thể tin nổi, …
 
Đây là vấn đề nổi cộm trên các phương tiện truyền thông. Nhưng đây không phải số nhiều và không phải điển hình trong phong trào học tập và rèn luyện của các em. Hãy so sánh tỉ lệ các em học sinh giỏi, học sinh vượt khó để học giỏi với những em cá biệt. Chỉ cần trong một lớp học thôi cũng thấy không nơi nào có tỉ lệ học sinh cá biệt nhiều hơn học sinh chăm học và có đạo đức tốt.
 
Vấn đề thi học sinh giỏi hay thi đại học. Các em có thể có kết quả ba môn thi không tốt, nhưng các em lại học đều. Chúng ta cần nhìn công bằng. Thời trước là thời học lệch nên môn nào các em học tập trung thì sẽ giỏi môn đó. Nhưng bây giờ các em buộc phải học đều. Có rất nhiều em, đặt em thi học sinh giỏi môn nào cũng được. Vậy đó cũng phải được nhìn nhận là mặt tích cực chứ.
 
Khoảng cách giữa giáo dục và thực tế
 
Với cách nhìn "mềm mại" như vậy, thì từ góc độ người quản lí của một trường đại học, ông đánh giá thế nào khi nhiều sinh viên không thể thích nghi với môi trường tự học, tự nghiên cứu của bậc đại học?
 
Theo tôi, điều này xuất phát từ hai nguyên nhân:
 
Thứ nhất: giáo dục đại học là bước kế thừa giáo dục phổ thông. Các em học sinh học tiếp đại học sẽ được bổ sung hoàn thiện khả năng tự học, tự nghiên cứu. Nhưng khi học phổ thông, các em học thêm nhiều, phụ thuộc vào thầy cô nhiều nên không rèn được tính tự giác trong học tập và nghiên cứu. Khi học đại học, các em sẽ có cảm giác giảng viên đại học “bỏ rơi” các em trong quá trình giảng dạy. Vì các thầy cô ở bậc đại học chỉ chú trọng hướng dẫn phương pháp nghiên cứu, còn kiến thức các em tự bổ sung. Các em sẽ trải qua giai đoạn hụt hẫng như vậy để thích nghi với môi trường học đại học.
 
Thứ hai: học sinh học đại học đa số từ những nơi khác về thành phố học. Các em phải đối mặt với cuộc sống tự lập trong thời gian quá nhanh. Tự nhiên, các em sống mà không được sự chăm sóc, quản lí, giáo dục của gia đình nên có thể sẽ bị mắc sai lầm trong việc quản lí thời gian, quản lí tài chính, sinh hoạt … Tất cả những yếu tố này đều có ảnh hưởng tiêu cực đối với việc tập trung học tập của các em.
 
Tuy vậy, với những em xác định mục tiêu rõ ràng trong học tập vẫn bắt nhịp rất nhanh trong vấn đề tự học và tự nghiên cứu. Tôi muốn nói, đến bước chuyền giao khi các em mới vào đại học. Chúng ta thiếu những bước chuẩn bị về tâm lý và bản lĩnh cho các em?
  
Đó là lỗi của ai, thưa ông?
 
Lỗi của toàn xã hội.
 
Hình ảnh Phản biện về vai trò của người thầy trong giáo dục số 2
Phòng học bé, mấy trăm sinh viên phải nghe giảng ... từ xa ...
 
Chúng ta không thể nhìn một mặt của vấn đề mà phải xét đến việc: đào tạo đáp ứng nhu cầu trước mắt hay nhu cầu lâu dài của xã hội để đưa ra hướng đào tạo thích hợp. Tôi nghĩ nên kết hợp cả hai mục đích trong việc đào tạo.
 
Ngoài ra, sinh viên cũng cần phải có ý thức trau dồi bản thân, đừng đổ lỗi cho hệ thống giáo dục nhiều quá. Các em nên xác định mục tiêu của mình: học tập để đảm bảo cho tương lai của chính mình.
Xét trên quan điểm phản biện giáo dục, hình như đây là một sự "đổ lỗi" cho rất nhiều yếu tố nhưng không có yếu tố người thầy?
 
Tôi không đổ lỗi, đó là sự thật. Giảng viên đều nhận ra những điều nên làm, nhưng cũng phải chịu. Chúng tôi không thể dạy thực tế với những kỹ thuật cao trong khi trong tay không có gì. Không một người thầy nào lại không muốn kết quả giảng dạy của mình tốt thực sự.

Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi rất thẳng thắn. Xin chúc ông sức khỏe!
Nguồn : carviet.com

Từ khóa bài viết:

"Phản biện về vai trò của người thầy trong giáo dục": , , , , , , , , , , , , , , ,

Đời sống pháp luật
Link Sopcast video bong da , video ban thang