The Artist - dấu ấn phim câm tại Oscar 2012

Bộ phim mới nhất của đạo diễn Pháp Michel Hazanavicius hiện diện ở 10 hạng mục đề cử Oscar năm nay, gây chú ý đặc biệt bởi phong cách phim câm đen trắng gợi nhớ tới lịch sử điện ảnh với nhiều thăng trầm.

The Artist là bộ phim hiện đại làm theo phong cách phim câm đen trắng gợi nhắc giai đoạn chuyển từ phim câm sang phim tiếng (talkies) cuối thập niên 1920. Bước chuyển tất yếu ấy của điện ảnh tác động mạnh mẽ đến số phận những nghệ sĩ phim câm tài danh, những người chưa bắt kịp sự vận động của lịch sử như George Valentin (Jean Dujardin), nhân vật chính của bộ phim.

Hai nhân vật chính trong "The Artist". Ảnh: Weinstein.

Geoge là ngôi sao sáng giá trong thời kỳ phim câm. Anh đã giúp một trong những người hâm mộ của mình Peppy Miller (Bérénice Bejo - chính là vợ của đạo diễn Hazanavicius) có một vai diễn trong bộ phim anh tham gia. Sự nghiệp của George tưởng như luôn được bao bọc trong ánh hào quang của danh vọng. Thế nhưng, sự chuyển đổi của nền công nghiệp phim ảnh từ phim câm sang phim nói đã làm cho danh tiếng của George dần lu mờ.

George rơi vào cuộc sống khốn khó, khủng hoảng. Bên anh chỉ còn lại chú chó - người bạn diễn luôn đồng hành - và người lái xe trung thành. Trong khi đó, Peppy lại dần trở thành ngôi sao sáng giá của phim nói nhờ giọng hát đặc biệt của cô. Peppy vẫn bí mật theo dõi George với mong muốn giúp thần tượng – ân nhân của mình trở lại màn ảnh.

The Artist phản chiếu thời kỳ phim câm ở nhiều góc độ khác nhau. Bộ phim năm 2011 này có màu đen trắng, tỷ lệ khung hình 1:33:1 với bản phụ đề (inter-title) thay cho những đoạn đối thoại giữa các nhân vật. Điều thú vị là vẻ bề ngoài và cuộc đời của hai nhân vật chính được xây dựng dựa trên các diễn viên nổi tiếng trong thời kỳ phim câm. Nhân vật George xây dựng dựa trên nguyên mẫu Douglas Fairbanks, ngôi sao phim câm một thời vang bóng. Trong khi đó, Gloria Swanson là nguyên mẫu cho Peppy. Bérénice Bejo cho biết cô đã đọc tiểu sử cuộc đời và sự nghiệp của Gloria để cảm không khí của giai đoạn giao thời này. Bérénice cũng trang điểm một nốt ruồi trên mặt giống với Gloria.

Đạo diễn Michel Hazanavicius trên trường quay phim "The Artist". Ảnh: Weinstein.

Những ai hâm mộ phim câm còn có thể nhận thấy rằng The Artist tái tạo chân thực văn hóa và không khí xem phim những năm đầu thế kỷ 20. Phim mở đầu bằng một cảnh toàn rộng ở góc cao bao quát cả rạp chiếu phim. Khán giả (tất cả là người da trắng vì thời kỳ này người da màu không được ngồi chung rạp chiếu với người da trắng) trong những bộ trang phục đẹp mắt chăm chú theo dõi lên màn hình. Ngay ở phía trước màn ảnh, một dàn nhạc sống đệm các giai điệu diễn tả các cung bậc cảm xúc minh họa cho phim. Cảnh quay này thực hiện tại Orpheum, một trong những rạp chiếu kiểu cung điện nổi tiếng nhất Los Angeles những thập niên đầu thế kỷ 20.

Xét ở góc độ chủ đề, The Artist khiến người xem liên tưởng đến bộ phim kinh điển Singin’ in the Rain vốn được xem như một ví dụ sinh động và bi hài về thời kỳ chuyển tiếp giữa phim câm và phim tiếng. Sự tương phản giữa phim câm và phim tiếng trong bộ phim của đạo diễn Hazanavicius được diễn tả qua lối “chơi” âm thanh một cách thông minh và đầy ẩn dụ. Chẳng hạn, trường đoạn giấc mơ của George khi anh không thể nói được trong khi đồng nghiệp trong hãng phim lại cười vang. Ở một cảnh khác, George đang ngồi lặng lẽ và chán chường thì vợ mình Doris (Penelope Ann Miller) tiến đến và nói “chúng ta phải nói chuyện”. Với cách thể hiện này, chủ đề của bộ phim về sự chuyển đổi tất yếu từ phim câm sang phim tiếng được phát biểu rõ ràng.

"The Artist" gợi nhớ tới thời kỳ phim câm ở Hollywood những năm 1920. Ảnh: Weinstein.

The Artist ngay từ khi ra mắt đã nhận được sự tán dương đặc biệt. Bộ phim được đề cử và nhận được nhiều giải thưởng khác nhau, trong đó có giải Quả cầu vàng dành cho Phim hài kịch hoặc âm nhạc xuất sắc. Jean Dujardin cũng nhận được Quả cầu vàng cho vai diễn của mình.

Cũng như các bộ phim khác nằm trong danh sách đề cử giải Oscar năm nay, vinh quang vẫn chờ đợi The Artist ở phía trước. Dù chiến thắng có tiếp tục mỉm cười với The Artist hay không thì với những gì đã thể hiện, êkíp làm phim hoàn toàn có thể hãnh diện với thành quả của mình.

The Artist làm sống dậy lịch sử vinh quang và thăng trầm của điện ảnh, tái tạo lại phong cách làm phim câm tưởng như đã bị lãng quên trong xu thế làm phim bom tấn dựa vào sức mạnh của công nghệ. Bộ phim vì thế là một sự quyến rũ độc đáo cho những ai yêu điện ảnh bằng tình yêu thủy chung và bền bỉ.

Bình Minh

Tin nổi bật

• Trấn Thành, Isaac bất ngờ bị... tuột quần

  Hai anh chàng đều hốt hoảng khi rơi vào tình huống dở khóc dở cười.

• 

  Hiệp gà bị bắt gặp lui tới ổ nhóm sản xuất ma túy 

• 

  Thành Long phủ nhận chuyện chán làm diễn viên hành động

• 

  Tiết lộ hình ảnh mối tình đầu của sao Hoa ngữ

• 

  Vân Trang - Biến tấu lạ từ điện ảnh đến dancing

• Tin trong tuần
• Tin trong Tháng